زانستی تەجوید


تەجوید2 (یاساکانی نونی زەنەدار و تەنوین (أحكام ألنّون ألساكنة والتّنوين

 (٢) ــ تێهەڵکێش کردن (ألإدغام)
بریتیە لە تێهەڵکێش کردنی نونی زەنەدار یا تەنوین لەگەڵ شەش (٦) پیتی دیکە کە بەدوایاندا دێن. پیتەکانیش ئەمانەن:
(ی، ر، م، ل، و، ن) ... کۆکراونەتەوە لەوشەی (يرملون) ... ئەگەر ئەم پیتانە لەدوای نونی زەنەدار یا (تنوین) هات ئەوا دەبنە یەك پیتی جووت. تێهەڵکێش کردنیش (ادغام) لەیەک وشەدا ڕوونادات بەڵکو تەنها لە دوو وشەدا ڕوودەدات.
هۆی تێهەڵکیش کردنی نونی زەنەدار یاتەنوین لەم پیتانەدا ئەوەیە کە دەریچەی نۆنی زەنەدارو تەنوین یەکن ولە دەریچەی باقی پیتەکانەوە نزیکن بۆیە ادغام دەکرێن.
ادغام دەبێتە دوو بەش:
أــ تێهەڵکێشی بە مینگە (ألإدغام بغنّة) ئەویش کاتی تێکهەڵکیش کردنی نونی زەنەدار یا تنوین لەگەڵ چوار لەو پیتانەی یرملون (ی، ن، م، و) کە لەوشەی (ينمو)دا کۆدەبنەوە، ئەمەش دوو جۆرە:
 جۆری یەکەم: تێهەڵکێشی تەواوی بە مینگە (ألإدغام ألكامل بغنّة)، ئەمەش لەگەڵ دوو پیت لە پیتەکانی (ينمو) دەبێت کە ئەمانەن: (ن) وە (م)، لەم جۆرە تێهەڵکێشانەدا نونی زەنەدار (ألنّون ألسّاكنة) و (تنوین) بەتەواوی تێهەڵکێشی پیتی (ن) و (م) دەکرێت بۆیە لە قورئاندا شەددە لەسەر (ن) و (م) کراوە.
 جۆری دووەم: تێهەڵکێشی ناتەواوی بەمینگە (إدغام ناقص بغنّة)، ئەمەش لەگەڵ دوو پیتەکەی دیکەی (ينمو) دەبێت، کە ئەمانەن: (و) وە (ي)، لەم جۆرە تێهەڵکێشانەشدا نونی زەنەدار و (تنوین) شوێنەوارێکی دەمێنێ لەکاتی دەغم، بۆیە لەقورئاندا شەددە لەسەر (و) و (ي) نەکراوە.

نموونە لەسەر (ألإدغام بغنّة):

ألزلزلة/٧
ألبَلَد/٥
ألفجر/٢٣
ألنّبأ/٤٠
أللّيل/١٩
إبراهيم/١١
إبراهيم/٤٤
ألبقرة/٥٨
ألمَسَد/٥
ألطّارق/٦
ألمَسَد/٥
ألفيل/٤
ألرعد/١١
ألرعد/٣٤
ألمَسَد/١
قريش/٤

ب ــ تێهەڵکێشی بێ مینگە (إدغام بدون غنّة)
تێکهەڵکێش کردنی دووەم بەبێ مینگەیە (إدغام بدون غنّة)، ئەمەش لەکاتی تێکهەڵکێش کردنی تەواوی نونی زەنەدار و تەنوین لەگەڵ دوو پیتەکەی دیکەی (يرملون) کە بریتی یە لەپیتی (ل) و (ر)، ئەو دوو پیتە ئەگەر بەدوای نونی زەنەدار و تنوین دا هات ئەو کاتە نون ئەسەرو سیفەتی نامێنێ. وەلێرەدا مینگە دروست نابێ. ئەو جۆرە ‌تێهەڵکێشانە پێی دەگوترێ تێهەڵکیشانی تەواو (إدغام کامل) لەبەر نەمانی نون و سیفەتەکەی .

نموونە لەسەر (إدغام بدون غنّة):

ألعلق/١٥
ألإخلاص/٤
ألهُمَزة/١
ألنّازعات/٢٦
ألمطففين/١٥
ألعَلَق/٧
ألتّكوير/٢٥
ألبقرة/٥٨

چەند تێبینی یەك دەربارەی تێهەڵکێش کردن (ألإدغام):
 یەکەم: تێهەڵکێش کردن دەبێ لەدوو وشەدابێت و نابێت لەیەك وشەدابێت. ئەگەر لەیەك وشەدابێت کە تەنها لەچوار وشەدا لە قورئانی پیرۆزدا هاتووە، ئەوکاتە دەبێ ئاشکرا (إظهار) بکرێت و پێی دەگوترێ ئاشکراکردنی ڕەها (إظهارمطلق) چونکە پابەند نییە بە گەروو یا بەلێو..هتد، ئەمەش تەنها لەگەڵ پیتی (ي) و (و) ڕوودەدات، ئەم چوار وشەیە ئەمانەن

ألملك/٥ ألصّف/٤
 ألرّعد/٤ ألتّكوير/٢٥


 دووەم: لەم دوو ئایەتە پیرۆزەی خوارەوەدا تێهەڵکێش ڕوونادات هەرچەندە پیتی (و) بەدوای نونی زەنەداردا دێت، بەڵکو ئەو (نون)ـە ئاشکرا (إظهار) دەکرێت:
            يس/١ـ٢    ألقَلَم/١
ــ ئەگەر سەرنجی ئەم ئایەتانەی سەرەوە بدەین بۆ نموونە لە سورەتی (یس) دوای نونی زەنەدار پیتی (و) دێت و خوێندنەوەی بەم شێوەیە دەبێت ( ) چونکە (ن) ئاشکرا (إظهار) دەکرێت وە نابێ بڵێین ( ). هەروەها لە سورەتی دووەمدا بەهەمان شێوە (نون) ئاشکرا (إظهار) دەکرێت و بەم شێوەیە دەیڵێین ( ) نەك بەم شێوەیە ( ).

  سێیەم: دەربارەی (طسم) لەسەرەتای سورەتی (ألشُّعَراء) وسورەتی (ألْقَصَص)، تێهەڵکێش کردنی نونی زەنەدار لەپیتی (م) دا پێویست (واجب)ـە:
          ألشُّعَراء وألْقَصَص

 چوارەم: لەم ئایەتەی خوارەوەشدا تێهەڵکێش (إدغام) ڕوونادات چونکە وەستان (سَكتة) بەبێ هەناسەوەرگرتن لەسەر وشەی (مَنْ) پێویست (واجب)ـە:
          ألقيامة/٢٧

 پێنجەم: لەحاڵەتی وەستان (وقف) لەسەر نونی زەنەدار پێویست (واجب)ـە ئاشکرا بکرێت.

بۆ سەرەوە


بەشـی یەکـەم
بەشی دووەم
بەشی سێیەم
بەشی چوارەم
بەشی پێنجەم



قورئانی پیرۆز


























گەڕانەوە بۆ سایتی زانستی تەجوید