زانستی تەجوید


تەجویدچەند تێبینییەک لە ڕیوایەتی حفص

چەند تێبینییەک لە ڕیوایەتی حفص

پێویستە لەسەر ئەو کەسەی کە قورئان دەخوێنی بەو ڕیوایەتەی کەپێی دەگوترێ ڕیوایەتی ( حفص عن عاصم ) لەڕێگەی ( ألشاطبية )وە پێویستە ڕەچاوی ئەو تایبەت مەندییانە بکات لەو ڕیوایەتەدا:
١ ــ درێژکردنەوەی لکاو ( ألمد ألمتصل ): چوار یان پێنج ( ٤ -- ٥ ) جوڵە درێژ دەکرێتەوە، هەردووکیان دروستن بەڵام چوارەکە بەناوبانگترە، بۆ نمونە:

درێژکردنەوەی لکاو ( ألمد ألمتصل )

نمونەی ( ٤ ) جوڵە

نمونەی ( ٥ ) جوڵە

 سورة البقرة/٥

٢ ــ درێژکردنەوەی جیا ( ألمد ألمنفصل ): چوار یان پێنج ( ٤ -- ٥ ) جوڵە درێژ دەکرێتەوە، هەردووکیان دروستن بەڵام چوارەکە بەناوبانگترە، بۆ نمونە:

درێژکردنەوەی جیا ( ألمد ألمنفصل )

نمونەی ( ٤ ) جوڵە

نمونەی ( ٥ ) جوڵە

 سورة البقرة/٤

٣ ــ تێهەڵکێش کردن ( إدغام )ی نونی زەنەدار ( ساکن ) و تەنوین لە ( لام ) و ( راء ) بەبێ مینگە ( غنّة ) ئەو تێهەڵکێش کردن ( إدغام )ـەش پێی دەگوترێ تێهەڵکێش کردنی تەواو ( ألإدغام الكامل ):
   قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة البقرة/٢قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید          قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة البقرة/٤قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید  

٤ ــ بێدەنگبوون ( سکت )* لەو چوار شوێنەدا پێویست ( واجب )ـە:
   قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة الكهف/٢قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید          قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة يس/٥٢قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید         قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة القيامة/٢٧قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید          قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة المطففين/١٤قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید  

* السکتکلیکم لەسەر بکە : واتە بڕینی دەنگ یا پچڕاندنی دەنگ لەسەر پیتێکی قورئانی بەکاتێک کە هەناسەی تێدا وەرنەگیرێت بە نیەتی بەردەوام بوون لەسەر خوێندنەوە. شوێنەکانی بێدەنگبون ( ألسكت ) لەقورئانی پیرۆزدا لەڕیوایەتی ( حفص عن عاصم ) لەو چوار شوێنەی سەرەوەدا هەیە کە زانایان لەسەری یەکدەنگن.

٥ ــ حفص عن عاصم لە ڕیگەی ( ألشاطبية )وە نونی زەنەدار تێهەڵکێش ( إدغام ) ناکات لەگەڵ ( واو ) لەکاتی گەیاندن ( وصل )، لەو دوو ئایەتە پیرۆزەی خوارەوە، بەڵکو ئاشکرا ( إظهار )یان دەکات:
            يس/١ـ٢    ألقَلَم/١
ئەگەر سەرنجی دوو ئایەتەی سەرەوە بدەین: لە سورەتی (یس) دوای نونی زەنەدار پیتی (و) دێت و خوێندنەوەی بەم شێوەیە دەبێت ( ) چونکە (ن) ئاشکرا (إظهار) دەکرێت وە نابێ بڵێین ( ). هەروەها لە سورەتی دووەمدا بەهەمان شێوە (نون) ئاشکرا (إظهار) دەکرێت و بەم شێوەیە دەیڵێین ( ) نەك بەم شێوەیە ( ).

٦ ــ ئەلیفی قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدقورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید لە سورەتی (ألإنسان)، ئەم وشەیە بە دوو شێوە دەخوێندرێتەوە ئەگەر لە سەر (ئەلیف)ـەکە وەستاین:
شێوەی یەکەم: ناخوێندرێتەوە لەکاتی وەستان لەسەری: قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدقورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید
شێوەی دووەم: دەخویندرێتەوە لەکاتی وەستان لەسەری: قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدقورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید
نەخوێندنەوەی ئەلیف لەکاتی بەیەکگەیاندن (وصل):   قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدألإنسان/٥قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید

٧ ــ وشەی قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدألإنسان/٥قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید   لەوئایەتە پیرۆزەدا:
قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة الروم/٥٤قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید
قورئان خوێن دەتوانێ بە دوو شێوە بیخوێنێ:
شێوەی یەکەم: پیتی ( ضاد ) بە سەر ( فتحة ) بخوێنێ
شێوەی دووەم: پیتی ( ضاد ) بە بۆر ( ضمة ) بخوێنێ
بەڵام خوێندنی پیتەکە بە ( فتحة ) لە پێشترە.

٨ ــ وشەی قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدقورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید لەو ئایەتە پیرۆزەدا:
قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدألنمل/٣٦قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید
قورئان خوێن دەتوانێ بەدوو شێوە لە سەری ڕاوەستی:
شێوەی یەکەم: خوێندنەوەی ( ياء ) لەکاتی وەستان ( خوێندنی بەو شێوەیە لەپێشترە ).
قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدقورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید
شێوەی دووەم: لابردنی ( ياء ) و وەستان لەسەر ( نون ) بە مەددی توش هاتوو بە زەنە ( ألمدّ العارض للسّكون ) یان وەستان لەسەری بە ( رەوم ).
ــ وەستان لەسەری بە زەنە ( سکون ): قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدقورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید
ــ وەستان لەسەری بە ( رەوم ): قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدقورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید
بەڵام ئەگەر لەسەری نەوەستا و بەردەوام بوو لەخوێندن ئەوکاتە دەبێ لەگەڵ ( ياء ) بیخوێنێ، بەم جۆرە:
قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدألنمل/٣٦قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید

٩ ــ پیتی ( راء ) لە وشەی قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدقورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید لەو ئایەتە پیرۆزەدا:
قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة الشعراء/٦٣قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید
بە دوو شێوە دەخوێندرێتەوە:
ــ خوێندنی بە لاوازی ( ترقیق ): قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة الشعراء/٦٣قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید ( خوێندنی بەو شێوەیە لە پێشترە )
ــ خوێندنی بە قەڵەوی ( تفخیم ): قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة الشعراء/٦٣قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید

١٠ ــ پیتی ( عین ) لە سەرەتای سورەتی ( مریم ) و سورەتی ( ألشّورى ) ڕێپێدراو ( جائز )ـە بە ئەندازەی ( ٤ یان ٦ ) جوڵە ( حركة ) درێژبکرێتەوە. ( بەڵام درێژکردنەوەی بە ئەندازەی ( ٦ ) جوڵە لە پێشترە ).

نمونەی ( ٤ ) جوڵە

نمونەی ( ٦ ) جوڵە

 سورة مريم/١
 سورة

١١ ــ وشەی قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدقورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید لە سورەتی یوسف ئایەتی ژمارە/١١:
قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة يوسف/١١قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید
ــ  أ ـــ ئەم وشەیە لە بنەڕەتدا ( ) بووە کە کرداری ڕانەبردووە ( پیتی یەکەمی نون ضەممەدارە ).
ــ  ب ـــ دەربڕینی سێ پیتی مینگەدار ( غنّة )ی جوڵاو بەدوای یەکدا گرانە.
بۆ ئاسان کاری، بە دوو شێوە دەخوێندرێتەوە:
شێوەی یەکەم: بە إختلاس: واتە بە هێشتنەوەی ( ضەممەی ) سەر پیتی ( نون ) و خێرا گوتنی و کەمکردنەوەی کاتی گوتنی دەنگەکەی بە جۆرێک سێ یەکی دەنگەکە دەڕواو دوو لەسەر سێی دەنگەکە دەمێنێتەوە بە بەراورد لەگەڵ پیتەکانی تەنیشتی. ( دەربڕینی وشەکە بەشێوەی إختلاس لە پێشترە ).
  قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة يوسف/١١قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید

شێوەی دووەم: بە ( ئیشمام )*: نونی یەکەم سکوندار دەکرێت و تێهەڵکێش ( إدغام ) بە نونی دووەم دەکرێت ئەوجا ( نونە تێهەڵکێش کراوەکە ) دەردەبڕێت و هەردوو لێوی لەسەر خڕدەکرێت بەبێ دەنگ بە بەراورد لەگەڵ مینگە درێژەکە.
  قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة يوسف/١١قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید
*ئیشمام ( ألإشمام ): بریتییە لە خڕکردنەوەی هەردوو لێو بۆ ماوەیەکی کەم لەدوای سکوندار کردنی ( ضمّة )دا بەڵام دەنگی نییە بە شێوەیەک نا بینا هەستی پێ ناکات بە پێچەوانەی بیناوە.  تکایە کلیکم لەسەر بکە/زانستی تەجوید

١٢ ــ تێهەڵکێش( إدغام ) کردنی پیتی ( باء ) لە پیتی ( میم ) لە قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة هود/٤٢قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید     دەبێتە:
١٣ ــ تێهەڵکێش( إدغام ) کردنی پیتی ( ثاء ) لە پیتی ( ذال ) لە قورئانی پیرۆز/زانستی تەجویدسورة الأعراف/١٧٦قورئانی پیرۆز/زانستی تەجوید     دەبێتە:
 ئەو دوو تێهەڵکێش کردنەش پێی دەگوترێ: تێهەڵکێش بوونی هاوڕەگەز ( إدغام المتجانسين ).

بۆ سەرەوە


بەشـی یەکـەم
بەشی دووەم
بەشی سێیەم
بەشی چوارەم
بەشی پێنجەم



قورئانی پیرۆز


























گەڕانەوە بۆ سایتی زانستی تەجوید